O budownictwie energooszczędnym rozmawiamy z dr inż. Małgorzatą Fedorczak-Cisak dyrektor Małopolskiego Centrum Budownictwa Energooszczędnego Politechniki Krakowskiej.

 

Co to oznacza określenie „budynek energooszczędny”?

Budynek energooszczędny charakteryzuje się przynajmniej 3-krotnie mniejszym zapotrzebowaniem na energię potrzebną na ogrzewanie i wentylację w porównaniu z technologią tradycyjną. Taki budynek w dużej mierze korzysta z wyprodukowanego ciepła z różnych odnawialnych źródeł energii, wykorzystuje naturalne światło, a nawet odzyskuje ciepło z produkowanych ścieków. Wykorzystuje domowy system wentylacji do ponownego odzyskania ciepła zawartego w powietrzu usuwanym na zewnątrz. O tym, czy dom będzie nisko energetyczny, decyduje bardzo wiele czynników. Po pierwsze projekt architektoniczny, który powinien być wykonany zgodnie z zasadami energooszczędnego (zintegrowanego) projektowania, np. usytuowanie budynku względem stron świata, ale także materiałów wykorzystanych do jego wykonania. Jednak projekt to nie wszystko, w trakcie budowy domu należy z niezwykłą starannością wykonać przewidziane w projekcie rozwiązania i ściśle trzymać się wytycznych. Niestety, pokutuje jeszcze takie podejście ekip wykonawczych: „od lat budujemy, więc wiemy jak się to robi”.

Ekologia i energooszczędność to zauważalny trend współczesnego budownictwa. Czy Polacy wpisują się w ten nurt i chętnie decydują się na ekodomy?

Pomimo wielu zalet budownictwa energooszczędnego w porównaniu z technologią tradycyjną w naszym kraju stosunkowo mało buduje się takich domów. Najczęściej wynika to z obawy związanej z większymi kosztami budowy. Inwestorów nie przekonuje podstawowy argument, że poniesione nakłady zwrócą się w przyszłości (w ciągu kilku, kilkunastu lat). Panuje powszechna opinia, że budownictwo energooszczędne jest drogie i się po prostu nie opłaca. Natomiast koszt wybudowania budynku o standardzie niskoenergetycznym, czyli takiego, który zużywa 1/3 energii jest tylko o około 10 proc. wyższy w porównaniu do zwykłego budynku. Na szczęście coraz więcej osób dostrzega ewidentne plusy takiego budownictwa: oszczędność,  brak negatywnego wpływu na środowisko, wysoki komfort użytkowania i chęć mieszkania w zdrowym domu.

Zdrowy dom? Co to oznacza, czy może być w związku z tym też „chory dom”?

Tak jak mówimy o zanieczyszczeniu powietrza na zewnątrz, tak samo ważna jest jakość powietrza wewnętrznego – tego w domu lub miejscu pracy, gdzie przebywamy przez największa część dnia. Bóle głowy, senność, przemęczenie tłumaczymy przepracowaniem lub stresem, tymczasem może okazać się, że farba na ścianach lub wykładzina albo meble emitują szkodliwe związki lotne. Brak wymiany powietrza w takim pomieszczeniu sprawia, że stężenie szkodliwych związków lotnych lub dwutlenku węgla (nie mylić z tlenkiem węgla) ma wpływ na nasze codzienne samopoczucie. Można to sprawdzić szybko wykonując badanie jakości powietrza wewnętrznego.  

Jeśli inwestor już podjął decyzje o budowie domu energooszczędnego skąd będzie miał pewność, że projekt architektoniczny jest właściwie wykonany? Czy będzie umiał sprawdzić czy budowa przebiega właściwie?

Najprawdopodobniej nie, bo kompleksowa weryfikacja całego procesu (zarówno projektowego jak i wykonawczego) wymaga wiedzy z wielu dziedzin inżynierskich. Niewiele firm na rynku dysponuje multidyscyplinarnym zespołem uprawnionych fachowców, a do tego specjalistycznym sprzętem. Rozwiązaniem może być usługa doradcza, którą oferuje Małopolskie Laboratorium Budownictwa Energooszczędnego Politechniki Krakowskiej skupiające naukowców z Politechniki Krakowskiej z wielu dziedzin. Nie faworyzujemy żadnego rozwiązania czy produktu. Oceniamy wyłącznie osiągnięte parametry. Jeśli budynek od początku realizowany jest zgodnie ze sztuką i zasadami energooszczędności budynek otrzyma Certyfikat Domu Energooszczędnego.

Taki certyfikat domu energooszczędnego to nowość w Polsce. Czym jest właściwie ten dokument, który przyznaje Politechnika Krakowska?

Jesteśmy bardzo dumni, że jesteśmy prekursorami w dziedzinie energooszczędności. Małopolskie Centrum Budownictwa Energooszczędnego wspólnie z Narodową Agencją Poszanowania Energii opracowało definicję Małopolskiego Domu Energooszczędnego, która biorąc pod uwagę regionalne warunki klimatyczne określiła wytyczne jakie powinien spełniać taki budynek, aby był uznany za energooszczędny. Inaczej mówiąc wskazujemy jak należy zaprojektować i wykonać dom (budynek), aby w warunkach klimatycznych panujących w Polsce osiągnąć optymalny efekt energooszczędności.

Jak wygląda proces certyfikacji i ile kosztuje? 

Pełna certyfikacja rozpoczyna się na etapie projektowym. Oferujemy wsparcie dla architekta i projektantów instalacji, szkolimy ich. Następnie sprawujemy nadzór ekspercki podczas realizacji inwestycji sprawdzając czy projekt jest wykonywany zgodnie z wytycznymi architekta. Po zakończeniu budowy przeprowadzamy badania, a na ich podstawie  opracowujemy raport i potwierdzamy certyfikatem, że parametry zostały spełnione. Nasze usługi skierowane są do inwestorów zarówno indywidualnych, jak i developerów oraz np. samorządów realizujących zadania inwestycyjne na terenie gmin. Oferujemy usługi doradcze na każdym etapie inwestycji. Każdy projekt wyceniamy indywidualnie.

Co może zachęcić inwestorów do budowania domów energooszczędnych?

Z pewnością różnego rodzaju dopłaty do budowy domów energooszczędnych jak np. z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), który prowadzi dopłaty do kredytów bankowych przeznaczanych na budowę takich domów. Mam nadzieję, że takich instrumentów wspierających ta branże będzie coraz więcej.